در طول تاریخ، بخش قابل توجهی از اطلاعات مربوط به حیات و آثار پزشکان در متون پراکنده‌ی تاریخی، فهرست‌های نسخه‌های خطی، تراجم، کتب رجال، طبقات‌نامه‌ها و مقدمه‌های کتب پزشکی باقی مانده است. نبود اثری جامع که این اطلاعات پراکنده را گرد آورد، همواره یکی از موانع پیش روی پژوهشگران تاریخ پزشکی بوده است.

فرهنگنامه‌ی حاضر، به عنوان معدود تلاش‌های مبارک در گردآوری روشمند اطلاعات مربوط به پزشکان و آثار مکتوب پزشکی، درصدد است این خلأ را پر کند. اهمیت این کار از چند جهت قابل توجه است: نخست، گردآوری این اطلاعات، امکان پژوهش‌های تطبیقی و تحلیلی را در تاریخ پزشکی فراهم می‌آورد؛ دوم، با مستندسازی این داده‌ها، میراث مکتوب طب اسلامی-ایرانی حفاظت می‌شود؛ و سوم، شناخت روندهای تحولی علم طب در تمدن اسلامی و جایگاه ایران در این روند ممکن می‌شود. از این منظر، فرهنگنامه‌ی پزشکان و آثار مکتوب پزشکی نه تنها خدمتی به حوزه‌ی تاریخ علم محسوب می‌شود، بلکه تلاشی است برای صیانت از بخشی مهم از حافظه‌ی علمی و فرهنگی جهان اسلام.

فرهنگنامه‌ی حاضر با بهره‌گیری از روش ترتیب الفبایی سامان یافته است، روشی که در سنت‌های طبقات‌نگاری اسلامی نیز سابقه‌ای درخشان دارد. این شیوه، افزون بر آنکه سهولت دسترسی به مدخل‌ها را برای خواننده فراهم می‌کند، امکان نظام‌مندی در سامان‌دهی اطلاعات را نیز به وجود می‌آورد.

تدوین کتاب فرهنگنامه پزشکان و آثار مکتوب پزشکی را باید نقطه‌ی عطفی در حوزه‌ی مطالعات تاریخ پزشکی ایرانی-اسلامی دانست. این اثر، با فراهم آوردن داده‌های پراکنده و گاه مغفول‌مانده، بنیانی استوار برای پژوهش‌های آتی در این عرصه فراهم ساخته است. در واقع، این فرهنگنامه در کنار کارکرد اطلاع‌رسانی خود، چندین دستاورد مهم به همراه دارد:
نخست، این فرهنگنامه به احیای چهره‌های فراموش‌شده‌ی پزشکی اسلامی کمک کرده است. در تاریخ علم، غالباً تمرکز بر چهره‌های برجسته باعث شده است که بسیاری از پزشکان محلی، نویسندگان رسالات کوچک یا طبیبان درباری گمنام در سایه بمانند. این اثر با معرفی طیف وسیعی از پزشکان از طبقات مختلف، تصویری فراگیرتر و واقعی‌تر از تاریخ طب به دست می‌دهد.
دوم، این فرهنگنامه امکان بازسازی جریان‌های فکری، نهادهای آموزشی، سبک‌های علمی و تغییرات نظری در دانش پزشکی را فراهم می‌آورد. بررسی ارتباطات استاد-شاگردی، تطور روش‌های درمانی، و تنوع مکاتب طبی، همگی بر مبنای اطلاعات گردآوری‌شده در این کتاب امکان‌پذیر شده است.
سوم، این اثر می‌تواند الهام‌بخش پژوهش‌های موضوعی تازه‌ای باشد؛ مثلاً مطالعه‌ی تطبیقی طب اسلامی و اروپایی در قرون وسطی، بررسی ترجمه‌های متون طبی اسلامی به زبان‌های لاتین و عبری، تحلیل نقش پزشکان ایرانی در انتقال دانش به شبه‌قاره‌ی هند و آسیای میانه، یا بازخوانی مجدد آموزه‌های طبی سنتی در مواجهه با پزشکی مدرن.