بخشی از یادداشت نویسندگان

آشنایی و دوستی من و حسن دارد به مرز سی‌سالگی می‌رسد. همیشه فکر می‌کردم دوستان آدم فقط تاریخ او نیستند بلکه هویت او نیز به حساب می‌آیند و امروز خرسندم که از این تاریخ و هویت دوستانه، یادگاری مکتوب نیز بر جای مانده است.

انگیزه نگارش این نامه‌ها را به یاد ندارم. همین‌قدر یادم هست که من در قم مانده بودم و او به تهران رفته بود و گاهی تلفنی با هم سخنی می‌گفتیم، ولی در خاطرم نیست که چرا به نوشتن آغاز کردیم.

وقتی پس از سال‌ها این نوشته‌ها را بر حسب تاریخ مرتب کردیم و این اواخر دوباره سری به آن‌ها زدیم، هر دو خندیدیم. باورمان نمی‌آمد که چنین فکرهایی هم در سر داشته‌ایم. این نوشته‌ها به گذشته و آنچه در آن رخ داده تعلق دارند و نماینده اندیشه‌های امروز ما نیستند.

سهل بود اگر می‌خواستیم نامه‌ها را تغییر دهیم و چیز نسبتا بهتری بنویسیم یا خودمان را طور دیگری نشان دهیم، ولی از این کار پرهیز کردیم. به این بسنده کردیم که برخی نامه‌های خصوصی را که مربوط به امور معمول زندگی بود و اندیشه‌ای در آن‌ها جریان نداشت کنار بگذاریم. بقیه با کمی ویرایش و اصلاح جملات و اغلاط و افزودن برخی پانویس‌ها تقریبا به همان شکل اولیه باقی مانده‌اند.

نامه‌ها به صورت یک‌به‌یک با هم در ارتباط نیستند و یک خط سیر فکری را دنبال نمی‌کنند یا خیلی کم دنبال می‌کنند. از این رو، پیش آمده که یکی از ما دو یا سه نامه از پس هم نوشته و دیگری جواب آن را پس از درنگی نسبتا طولانی ارسال کرده است. گاه هم نامه‌ها در یک روز یا به فاصله یک روز نوشته شده‌اند.

موضوعات نامه‌ها متنوع است و از مباحث ادبیات و زبان‌شناسی تا فلسفه و هستی‌شناسی و اخلاق و برخی موضوعات اجتماعی و فرهنگی را در برمی‌گیرند. این تنوع به سبب موقعیت‌های مختلفی بوده که در آن قرار داشته‌ایم، نه اینکه موضوعات را از پیش انتخاب کرده باشیم.

این 31 نامه در یک بازه زمانی ده ماهه، یعنی از 14 مرداد سال 1386 تا 15 خرداد سال 1387، نوشته شده و پس از آن به دلایلی که باز در خاطر ندارم ناتمام مانده‌اند. شاید موضوعات طرح شده در این نوشته‌ها امروز پیش‌پاافتاده یا حتی دور از فضای فکری جامعه کنونی ایران باشد، گو این‌که در زمان نگارش نیز این اندیشه‌ها با فضای فکری حاکم بر جامعه آن روز تفاوت داشت، ولی شاید بتواند در آینده به کار پژوهشگری که درباره اندیشه‌های جوانان دهه 80 شمسی تحقیق می‌کند بیاید، زیرا به هر حال متاثر از آن فضا و نیز ساحت زیستی ما دو تن بوده است.